درمانهای غیردارویی چیست؟؛ عبور از جسم برای شفای روح
در این بخش به زبانی ساده و صمیمی توضیح دادهایم که چرا پاک شدن جسم، تنها نیمی از مسیر بهبودی است و چرا برای رسیدن به یک زندگی پایدار، باید نگاهی فراتر از دارو داشته باشیم. بسیاری از خانوادهها تصور میکنند با پایان دوره سمزدایی، همهچیز تمام شده است، اما واقعیت این است که تازه مسیر اصلی یعنی «درمان فکر و روان» آغاز میشود. در ادامه با هم بررسی میکنیم که درمانهای غیردارویی چگونه مانند یک سپر محافظ، از پاکی شما محافظت میکنند و چه مهارتهایی لازم است تا دوباره به دنیای مصرف بازنگردید. با ما همراه باشید تا تفاوت میان «فقط ترک کردن» و «واقعاً درمان شدن» را بهتر درک کنیم.
درمانهای غیردارویی چیست؟؛
وقتی یک بیمار دوره درمان دارویی خود را به پایان میرساند، در واقع گام بلندی برداشته است. این درمانها ممکن است شامل سمزدایی سریع، سمزدایی با بوپرنورفین یا سمزدایی با متادون باشند که در مدت کوتاهی انجام میشوند؛ و یا شامل روشهای طولانیتر مثل درمان نگهدارنده با متادون، بوپرنورفین و یا تنتور اپیوم (شربت تریاک) باشند که بسته به تشخیص پزشک و شرایط جسمی، مدتی طولانیتر زمان میبرند.
اما نکته اینجاست: بالاخره روزی قطع دارو اتفاق میافتد. آنجاست که بیمار باید بتواند بدون تکیه بر هیچ مادهای، به زندگی عادی برگردد. در سمزداییهای کوتاهمدت، مسلماً درمان فکری و روانی هنوز کامل نشده است. بیمار و خانواده او نباید گمان کنند که با پاک شدن بدن، همهچیز تمام شده؛ حقیقت این است که با سمزدایی، تازه اولِ راهِ درمان فکر و روان بیمار است.
درمانهای غیردارویی چیست؟؛ عبور از جسم برای شفای روح
وقتی یک بیمار دوره درمان دارویی خود را به پایان میرساند، در واقع گام بلندی برداشته است. این درمانها ممکن است شامل سمزدایی سریع، سمزدایی با بوپرنورفین یا سمزدایی با متادون باشند که در مدت کوتاهی انجام میشوند؛ و یا شامل روشهای طولانیتر مثل درمان نگهدارنده با متادون، بوپرنورفین و یا تنتور اپیوم (شربت تریاک) باشند که بسته به تشخیص پزشک و شرایط جسمی، مدتی طولانیتر زمان میبرند.
اما نکته اینجاست: بالاخره روزی قطع دارو اتفاق میافتد. آنجاست که بیمار باید بتواند بدون تکیه بر هیچ مادهای، به زندگی عادی برگردد. در سمزداییهای کوتاهمدت، مسلماً درمان فکری و روانی هنوز کامل نشده است. بیمار و خانواده او نباید گمان کنند که با پاک شدن بدن، همهچیز تمام شده؛ حقیقت این است که با سمزدایی، تازه اولِ راهِ درمان فکر و روان بیمار است.
چرا اعتیاد شبیه جراحی آپاندیس نیست؟
بیماری اعتیاد را نمیتوان با مشکلی مثل آپاندیس مقایسه کرد که با یک بار جراحی و گذراندن دوران نقاهت، فرد برای همیشه از شر آن خلاص شود و ایمن بماند. شاید بیماریهای زیادی باشند که با یک واکسن در نوزادی، بدن را تا آخر عمر بیمه کنند، اما اعتیاد از این جنس نیست. در کنار دردهای جسمی، این گرههای فکری و روانی هستند که درمان و «حفظ پاکی» را از هر بیماری دیگری سختتر میکنند.
چرا اعتیاد شبیه جراحی آپاندیس نیست؟ بیماری اعتیاد را نمیتوان با مشکلی مثل آپاندیس مقایسه کرد که با یک بار جراحی و گذراندن دوران نقاهت، فرد برای همیشه از شر آن خلاص شود و ایمن بماند. شاید بیماریهای زیادی باشند که با یک واکسن در نوزادی، بدن را تا آخر عمر بیمه کنند، اما اعتیاد از این جنس نیست. در کنار دردهای جسمی، این گرههای فکری و روانی هستند که درمان و «حفظ پاکی» را از هر بیماری دیگری سختتر میکنند.
ریشهیابی؛ سفر به دنیای درون بیمار
مصرف مواد معمولاً یکشبه و به خاطر یک دلیل ساده شروع نمیشود. گاهی از دوران کودکی تا بزرگسالی، مجموعهای از مشکلات و مسائل مانند دانههای تسبیح به هم گره میخورند و فرد در برههای از زندگی، برای فرار یا تسکین، به مصرف مواد پناه میبرد.
وظیفه مهم یک مشاور در سمزدا، شناسایی همین گرههاست. کشف علت واقعی مصرف، اولین و حیاتیترین قدم برای انتخاب نوع درمان است. در واقع تمام درمانهای دارویی و غیردارویی بر پایه همین مشاورهها و ریشهیابیها بنا میشوند.
تلهای به نام «مقصر تراشی» و «چماق کردن مشکلات»
متأسفانه به دلیل عدم آشنایی کافی با علم روانشناسی، گاهی خانوادهها یا خودِ بیمار، یک مشکل خاص در زندگی را بیش از حد بزرگ میکنند (به اصطلاح آن را چماق میکنند) و مدام بر سر بیمار میکوبند؛ با این تصور که اگر این یک مشکل حل شود، اعتیاد هم میرود!
اما تجربه نشان داده وقتی آن مشکل حل میشود، خانواده از توجه و همراهیاش کم میکند و انتظار دارد بیمار فوراً مثل یک فرد عادی رفتار کند. همینجاست که اولین جرقه مصرف دوباره در ذهن بیمار روشن میشود. چرا؟ چون صورتمسئله پاک شده، نه حل!
در بسیاری از موارد، خانوادهها به جای حل اساسی مشکل، به دنبال مقصر میگردند؛ یا دوستان بیمار را متهم میکنند یا یکی از اعضای خانواده را. اما حتی اگر مقصر اصلی پیدا و حذف شود، در حالی که فرد درگیر اعتیاد شده، این کار کوچکترین کمکی به او نمیکند. رفتن به نزد مشاور کمک میکند تا مشکل به صورت راهبردی حل شود و بیمار نه فقط برای امروز، بلکه برای سالهای طولانی پاک بماند.
ریشهیابی؛ سفر به دنیای درون بیمار
مصرف مواد معمولاً یکشبه و به خاطر یک دلیل ساده شروع نمیشود. گاهی از دوران کودکی تا بزرگسالی، مجموعهای از مشکلات و مسائل مانند دانههای تسبیح به هم گره میخورند و فرد در برههای از زندگی، برای فرار یا تسکین، به مصرف مواد پناه میبرد.
وظیفه مهم یک مشاور در سمزدا، شناسایی همین گرههاست. کشف علت واقعی مصرف، اولین و حیاتیترین قدم برای انتخاب نوع درمان است. در واقع تمام درمانهای دارویی و غیردارویی بر پایه همین مشاورهها و ریشهیابیها بنا میشوند.
زخمی که دیده نمیشود
یکی از بزرگترین چالشهای ما در مشاوره اعتیاد این است که جامعه هنوز باور نکرده روح هم مانند جسم نیاز به پانسمان و درمان دارد. وقتی دست کسی میشکند، چون آسیب دیده میشود، همه (از خانواده و همکار تا غریبهها در خیابان) مراعات او را میکنند و هوایش را دارند. اما در اعتیاد، تخریبهای روانی، به خصوص در اوایل مصرف، به راحتی با چشم دیده نمیشوند.
همین موضوع باعث میشود خانواده فکر کند اگر تست مورفین یا مواد بیمار منفی شد، یعنی بهبودی کامل حاصل شده است. به همین سادگی، درمانِ فکرِ بیمارگونه به فراموشی سپرده میشود؛ در حالی که مواد مخدر، به ویژه مواد شیمیایی و صنعتی جدید که در آزمایشگاهها ساخته میشوند، تخریب روانی بسیار عمیقتری نسبت به مواد سنتی دارند و درمان آنها به مراتب زمانبرتر و حساستر است.
تلهای به نام «مقصر تراشی» و «چماق کردن مشکلات» متأسفانه به دلیل عدم آشنایی کافی با علم روانشناسی، گاهی خانوادهها یا خودِ بیمار، یک مشکل خاص در زندگی را بیش از حد بزرگ میکنند (به اصطلاح آن را چماق میکنند) و مدام بر سر بیمار میکوبند؛ با این تصور که اگر این یک مشکل حل شود، اعتیاد هم میرود!اما تجربه نشان داده وقتی آن مشکل حل میشود، خانواده از توجه و همراهیاش کم میکند و انتظار دارد بیمار فوراً مثل یک فرد عادی رفتار کند. همینجاست که اولین جرقه مصرف دوباره در ذهن بیمار روشن میشود. چرا؟ چون صورتمسئله پاک شده، نه حل!در بسیاری از موارد، خانوادهها به جای حل اساسی مشکل، به دنبال مقصر میگردند؛ یا دوستان بیمار را متهم میکنند یا یکی از اعضای خانواده را. اما حتی اگر مقصر اصلی پیدا و حذف شود، در حالی که فرد درگیر اعتیاد شده، این کار کوچکترین کمکی به او نمیکند. رفتن به نزد مشاور کمک میکند تا مشکل به صورت راهبردی حل شود و بیمار نه فقط برای امروز، بلکه برای سالهای طولانی پاک بماند.
ثبت درخواست تماس و دریافت مشاوره رایگان
تیم مددکاری و روانشناسی مجموعه در اولین فرصت با شما تماس میگیرد.
برخی خانواده هایی که نگران مصرف مواد در فرزند نوجوان خود هستند ممکن است نوجوان خود را برای تشخیص یا درمان به مرکز درمانی بیاورند. همان گونه که می دانیم به طور معمول اولین تجربه مصرف مواد افیونی در معتادان کشور ما در اوایل دهه سوم زندگی بوده و معمولا بین اولین مصرف و مصرف مستمر چند ماه و گاه چند سال فاصله زمانی وجود دارد. با در نظر گرفتن سیر طبیعی بیماری اعتیاد به مواد مخدر در جمعیت ایرانی احتمال آن که مصرف مواد افیونی در یک فرد نوجوان در حد وابستگی باشد، معمولا پایین است و نوجوان مورد اشاره در سناریوی بالا حتی در صورت مثبت بودن آزمایش ادرار از نظر مورفین، ممکن است وابسته به مواد افیونی نباشد. در این مرحله مداخلات مشاوره ای کافی است.
مهارتهایی برای زندگی دوباره؛ از کنترل وسوسه تا خشم
در جلسات مشاوره مرکز درمان و بازتوانی فجر – سمزدا، ما به بیمار میآموزیم که چگونه مسلح شود. مهمترین این سلاحها عبارتند از:
- مهارت کنترل وسوسه: وسوسه برای همه (چه مصرفکننده مواد سنتی و چه صنعتی) اتفاق میافتد. بیمار یاد میگیرد در موقعیتهای پرخطر، چطور بهترین تصمیم را بگیرد.
- مهارت تصمیمگیری منطقی: تا در دوراهیهای زندگی، دوباره به سمت بنبست نرود.
- کنترل خشم و استرس: برای اینکه فشارهای زندگی باعث لغزش نشوند.
- مهارتهای ارتباطی: برای برقراری ارتباط سالم و مؤثر با جامعه و خانواده.
- مهارت حل مسئله: چون زندگی هیچکس بدون مشکل نیست، فرد باید بیاموزد چطور از میان طوفانهای زندگی به سلامت عبور کند.
زخمی که دیده نمیشود
یکی از بزرگترین چالشهای ما در مشاوره اعتیاد این است که جامعه هنوز باور نکرده روح هم مانند جسم نیاز به پانسمان و درمان دارد. وقتی دست کسی میشکند، چون آسیب دیده میشود، همه (از خانواده و همکار تا غریبهها در خیابان) مراعات او را میکنند و هوایش را دارند. اما در اعتیاد، تخریبهای روانی، به خصوص در اوایل مصرف، به راحتی با چشم دیده نمیشوند.
همین موضوع باعث میشود خانواده فکر کند اگر تست مورفین یا مواد بیمار منفی شد، یعنی بهبودی کامل حاصل شده است. به همین سادگی، درمانِ فکرِ بیمارگونه به فراموشی سپرده میشود؛ در حالی که مواد مخدر، به ویژه مواد شیمیایی و صنعتی جدید که در آزمایشگاهها ساخته میشوند، تخریب روانی بسیار عمیقتری نسبت به مواد سنتی دارند و درمان آنها به مراتب زمانبرتر و حساستر است.
خانواده؛ بال پرواز یا وزنه سقوط؟
وقتی کسی درگیر اعتیاد میشود، تمام اعضای خانواده تحت تأثیر قرار میگیرند. رفتارهای بیمارگونه (مثل شک، تردید و عدم اطمینان مدام) در خانواده شکل میگیرد که اگر درمان نشوند، حتی اگر بیمار کاملاً پاک شده باشد، همین رفتارها میتواند او را دوباره به سمت مصرف هل بدهد.
باید صادقانه بگوییم که متأسفانه هنوز در جامعه ما، بسیاری از خانوادهها اهمیت حضور منظم در جلسات مشاوره را درک نکردهاند. آنها برنامه درمانی را جدی نمیگیرند و این یک «نقص بزرگ» در روند درمان است. زخمی که در فکر بیمار باقی میماند، ممکن است سالها بعد خودش را نشان دهد و باعث شکست درمان شود.
توصیه قلبی ما در سمزدا به شما این است:
هرگز مشاوره را یک امر تشریفاتی یا اضافی ندانید. برای حفظ سلامتی و آینده عزیزانتان، در کمک گرفتن از متخصصان و مشاورین همیشه پیشقدم باشید. درمان واقعی، از تغییر افکار شروع میشود.
مهارتهایی برای زندگی دوباره؛ از کنترل وسوسه تا خشم
در جلسات مشاوره مرکز درمان و بازتوانی فجر – سمزدا، ما به بیمار میآموزیم که چگونه مسلح شود. مهمترین این سلاحها عبارتند از:
- مهارت کنترل وسوسه: وسوسه برای همه (چه مصرفکننده مواد سنتی و چه صنعتی) اتفاق میافتد. بیمار یاد میگیرد در موقعیتهای پرخطر، چطور بهترین تصمیم را بگیرد.
- مهارت تصمیمگیری منطقی: تا در دوراهیهای زندگی، دوباره به سمت بنبست نرود.
- کنترل خشم و استرس: برای اینکه فشارهای زندگی باعث لغزش نشوند.
- مهارتهای ارتباطی: برای برقراری ارتباط سالم و مؤثر با جامعه و خانواده.
- مهارت حل مسئله: چون زندگی هیچکس بدون مشکل نیست، فرد باید بیاموزد چطور از میان طوفانهای زندگی به سلامت عبور کند.
خانواده؛ بال پرواز یا وزنه سقوط؟ وقتی کسی درگیر اعتیاد میشود، تمام اعضای خانواده تحت تأثیر قرار میگیرند. رفتارهای بیمارگونه (مثل شک، تردید و عدم اطمینان مدام) در خانواده شکل میگیرد که اگر درمان نشوند، حتی اگر بیمار کاملاً پاک شده باشد، همین رفتارها میتواند او را دوباره به سمت مصرف هل بدهد.باید صادقانه بگوییم که متأسفانه هنوز در جامعه ما، بسیاری از خانوادهها اهمیت حضور منظم در جلسات مشاوره را درک نکردهاند. آنها برنامه درمانی را جدی نمیگیرند و این یک «نقص بزرگ» در روند درمان است. زخمی که در فکر بیمار باقی میماند، ممکن است سالها بعد خودش را نشان دهد و باعث شکست درمان شود.توصیه قلبی ما در سمزدا به شما این است:هرگز مشاوره را یک امر تشریفاتی یا اضافی ندانید. برای حفظ سلامتی و آینده عزیزانتان، در کمک گرفتن از متخصصان و مشاورین همیشه پیشقدم باشید. درمان واقعی، از تغییر افکار شروع میشود.
اگر شما یا یکی از عزیزانتان با مشکل مصرف مواد روبهرو هستید و درباره شروع درمان نگرانی یا پرسشی دارید، میتوانید با مشاوران و مددکاران اجتماعی مرکز درمانی در ارتباط باشید. تمامی گفتوگوها با حفظ کامل محرمانگی انجام میشود تا مسیر درمان با آرامش و آگاهی بیشتری آغاز گردد.
در صورت تمایل، این صفحه را با افرادی که به مشاوره درمان اعتیاد نیاز دارند نیز به اشتراک بگذارید.
پس معطل نکنید و اگر عزیزی از خانواده درگیر مواد افیونی هستند و ترس از درمان یا نگران آبروی خودشون هستند با سمزدا تماس بگیرید. تا در کوتاه ترین زمان و بدون درد و عوارض عزیز شما یک درمان خوب رو تجربه کنه و حتما این سایت رو به دوستانی که نیاز به مشاوره درمانی اعتیاد دارند هم معرفی کنید. آژانس توریست درمانی در خدمت شماست.
سوالات متداول
از زمان پذیرش و شروع درمان، پزشک روزانه چندین نوبت بیمار را ویزیت میکند و وضعیت جسمی و روند درمان او بهصورت مستمر بررسی و پایش میشود. علاوه بر این، در صورت نیاز یا بروز هرگونه علائم خاص، پزشک خارج از زمانهای برنامهریزیشده نیز بیمار را ویزیت خواهد کرد.
در کنار ویزیت پزشک، مراقبت پرستاری بهصورت ۲۴ ساعته نیز انجام میشود. این دو خدمت (ویزیت پزشکی و مراقبت پرستاری) بهصورت مجزا اما هماهنگ ارائه میشوند تا بیمار در تمام طول دوره درمان تحت نظارت کامل درمانی قرار داشته باشد.
یکی از مزیتهای این روش آن است که تمامی اقدامات درمانی در محل اقامت بیمار (هتل) انجام میشود و نیازی به مراجعه مکرر به مراکز درمانی وجود ندارد. این موضوع علاوه بر راحتی بیشتر بیمار، از نظر حفظ حریم خصوصی و محرمانگی اطلاعات درمانی نیز اهمیت زیادی دارد.
از آنجا که ویزیتهای پزشکی و مراقبتهای درمانی در محل اقامت انجام میشود، این فرآیند از نظر ساختاری مشابه ویزیت در منزل محسوب میشود و به همین دلیل نام بیمار در سامانههای عمومی پذیرش مراکز درمانی ثبت نمیشود.
خیر. هزینه درمان بیمار مستقل از حضور یا عدم حضور همراه محاسبه میشود.
هزینه اقامت یا خدمات مربوط به همراه، در صورت درخواست، بهصورت جداگانه محاسبه خواهد شد.
صبحانه بر عهده هتل است.
هزینه ناهار و شام در طول دوره درمان بر عهده خود بیمار میباشد و بیمار میتواند بر اساس سلیقه و شرایط خود آن را تهیه کند.
بله. در صورتی که پزشک معالج تشخیص دهد بیمار به مدت بستری بیشتری نیاز دارد، ممکن است دوره درمان یک تا دو روز تمدید شود.
این موضوع معمولاً در مواردی مانند مصرف متادون یا زمانی که بیمار پیش از شروع درمان از داروهای خاصی استفاده کرده باشد، بیشتر اتفاق میافتد و صرفاً بر اساس نظر پزشک انجام میشود.
از زمان پذیرش و شروع درمان، پزشک روزانه چندین نوبت بیمار را ویزیت میکند و وضعیت جسمی و روند درمان او بهصورت مستمر بررسی و پایش میشود. علاوه بر این، در صورت نیاز یا بروز هرگونه علائم خاص، پزشک خارج از زمانهای برنامهریزیشده نیز بیمار را ویزیت خواهد کرد.
در کنار ویزیت پزشک، مراقبت پرستاری بهصورت ۲۴ ساعته نیز انجام میشود. این دو خدمت (ویزیت پزشکی و مراقبت پرستاری) بهصورت مجزا اما هماهنگ ارائه میشوند تا بیمار در تمام طول دوره درمان تحت نظارت کامل درمانی قرار داشته باشد.
یکی از مزیتهای این روش آن است که تمامی اقدامات درمانی در محل اقامت بیمار (هتل) انجام میشود و نیازی به مراجعه مکرر به مراکز درمانی وجود ندارد. این موضوع علاوه بر راحتی بیشتر بیمار، از نظر حفظ حریم خصوصی و محرمانگی اطلاعات درمانی نیز اهمیت زیادی دارد.
از آنجا که ویزیتهای پزشکی و مراقبتهای درمانی در محل اقامت انجام میشود، این فرآیند از نظر ساختاری مشابه ویزیت در منزل محسوب میشود و به همین دلیل نام بیمار در سامانههای عمومی پذیرش مراکز درمانی ثبت نمیشود.
صبحانه بر عهده هتل است.
هزینه ناهار و شام در طول دوره درمان بر عهده خود بیمار میباشد و بیمار میتواند بر اساس سلیقه و شرایط خود آن را تهیه کند.
بله. در صورتی که پزشک معالج تشخیص دهد بیمار به مدت بستری بیشتری نیاز دارد، ممکن است دوره درمان یک تا دو روز تمدید شود.
این موضوع معمولاً در مواردی مانند مصرف متادون یا زمانی که بیمار پیش از شروع درمان از داروهای خاصی استفاده کرده باشد، بیشتر اتفاق میافتد و صرفاً بر اساس نظر پزشک انجام میشود.
خیر. هزینه درمان بیمار مستقل از حضور یا عدم حضور همراه محاسبه میشود.
هزینه اقامت یا خدمات مربوط به همراه، در صورت درخواست، بهصورت جداگانه محاسبه خواهد شد.
